Now in its 13th year  the event will once again see people from all over the UK and abroad come together for a week of fun.
SATURDAY 10TH TO SATURDAY 17TH JULY

Beautiful  site about 3 miles from Paddock Wood, Kent located on 60 acres of land bordering The Hop Farm, Paddock Wood, Tonbridge  Kent TN12 6PY

All camping, facilities, entertainment, activities and workshops included in the ticket price. Tickets Now Available

Tents, campervans, caravans & yurts etc. all welcome. ome. the Home Educators' Summer Festival. Children who are in school are also very welcome.

Next to the river Medway with many lovely walks and nearby places of interest.

More details,
click image

Let the will of the state act, then, instead of that of the individual. Let an institution be created which shall have for its object to keep correct doctrines before the attention of the people, to reiterate them perpetually, and to teach them to the young; having at the same time power to prevent contrary doctrines from being taught, advocated, or expressed. Let all possible causes of a change of mind be removed from men's apprehensions. Let them be kept ignorant, lest they should learn of some reason to think otherwise than they do. Let their passions be enlisted, so that they may regard private and unusual opinions with hatred and horror. Then, let all men who reject the established belief be terrified into silence. Let the people turn out and tar-and-feather such men, or let inquisitions be made into the manner of thinking of suspected persons, and, when they are found guilty of forbidden beliefs, let them be subjected to some signal punishment. When complete agreement could not otherwise be reached, a general massacre of all who have not thought in a certain way has proved a very effective means of settling opinion in a country. If the power to do this be wanting, let a list of opinions be drawn up, to which no man of the least independence of thought can assent, and let the faithful be required to accept all these propositions, in order to segregate them as radically as possible from the influence of the rest of the world

Een alinea uit Charles Peirce: The Fixation of Belief. Pierce was van grote invloed op William James en John Dewey; de architecten van de schoolplicht in Amerika. De ’institution’ die in de eerste regel wordt bedoeld.

Politici, leiders van multinationals en topmannen van grote banken bedienen zich vandaag de dag niet meer van dit soort onverbloemde taal. Maar wat ze werkelijk bedoelen ligt, ben ik bang, wel vaak heel dicht bij de opvattingen die Pierce hierboven verwoordt. En de effecten op de samenleving zijn vergelijkbaar. Er zijn, vinden zij, nu eenmaal altijd willige belastingbetalers, slaafse arbeidskrachten en kritiekloze consumenten nodig.

Laten we ons eens verdiepen in het wezen van de samenleving, de aard van het individu, hoe die beide entiteiten zich als staat en burger tot elkaar verhouden en welke conserverende en dus remmende rol het hedendaags massaonderwijs daarin speelt voor de persoonlijke ontwikkeling.

Een samenleving in zijn natuurlijke staat wordt enerzijds gekenmerkt door onderlinge empathie en samenwerking, maar anderzijds toch ook door een voortdurende strijd tussen de individuen en groepen onderling. Pessimisten (zoals Thomas Hobbes) zagen het leven als ‘brutally short and cruel’. De enige mogelijkheid om het bestaan enigszins dragelijk te maken leek hem, het sluiten van een sociaal contract waarin de deelnemers bepaalde vrijheden opofferen in ruil voor veilgheid. Vrije individuen delegeren dan bepaalde privé bevoegdheden aan een soeverein. Welke bevoegdheden dat precies zijn, wie of wat die soeverein is, hoe de uitvoering is georganiseerd en wat de contractduur zal zijn, wordt daarbij helaas nooit ondubbelzinnig vastgelegd. Hier en nu lijken we ons te hebben neergelegd bij een contract voor onbepaalde tijd met de parlementaire democratie als soeverein. Rechten en plichten vloeien voort uit wetten die door een wetgevend lichaam worden opgesteld. Controle op het correct functioneren daarvan is gedelegeerd aan een gekozen volksvertegenwoordiging. Voor het waarborgen van interne en externe veiligheid hebben we politie en een krijgsmacht en aan de onderdanen van de staat kunnen sancties worden opgelegd door een rechterlijke macht. Deze politieke organisatievorm gaat inmiddels samen met een economisch systeem dat gekenmerkt wordt door een kapitalistische productiewijze. Tussen die beiden bestaat een onderlinge afhankelijkheid. Banken en bedrijfsleven gedijen bij een kader waarin continue accumulatie van kapitaal onder garantie van stabiliteit op lange termijn mogelijk is.

Zo moet de samenleving zich zien te handhaven binnen een centrifugaal krachtenveld van verschillende belangen. Laten we eens een paar van die belangen nader bezien. Allereerst die van de staat in haar hoedanigheid van de hedendaagse westerse democratie. In beginsel en onder de juiste omstandigheden een prima manier om een samenleving te organiseren. Een mooi en nog onbedorven voorbeeld ervan was de jonge democratie in Amerika van kort nadat de Pilgrim Fathers er in 1620 voet aan wal zetten. Het was een nieuwe natie die voornamelijk bestond uit mensen die het initiatief hadden genomen het dirigisme van staat en kerk van de oude wereld te ontvluchten. En er was op het nieuwe continent in eerste instantie ruimte genoeg zich te ontplooien zonder daarbij de ander voor de voeten te lopen. Naar dit voorbeeld hebben Europese staten, met name het Frankrijk van vlak na de revolutie, hun samenleving willen herinrichten. Maar nergens heeft men kunnen verhinderen dat de democratieën een prooi werden van hun eigen regulerende instincten. En zodoende ontstonden samenlevingen waarin de centrale overheid alles bedisselt en de bevolking niets te zeggen heeft. Dit noemde  de Tocqueville  een vorm van despotisme. In Frankrijk hoor je nogal eens zijn woorden:

‘Au-dessus de ceux-là s’élève un pouvoir immense et tutélaire….’

Enigszins vrij en aangepast aan deze tijd vertaald zegt hij: 

‘Boven de mensen verheft zich een immense en beschermende macht…’

en vervolgt dan:

‘…die zich bekommert om hun welzijn en waakt over hun lot. Zij is allesomvattend, overheersend,  vooruitziend, ordenend en zacht-moedig. Je zou deze instantie kunnen zien als een soort ouderlijke macht, ware het niet dat ze de mens onherroepelijk vasthoudt in een soort kinderlijke afankelijkheid in plaats van hem  te stimuleren tot volwassenheid. Ze ziet graag dat de onderdanen zich vermaken, mits ze aan niets anders denken dan het zich te vermaken. Ze heeft slechts hun welzijn voor ogen; ze beheert hun belangrijkste aangelegenheden, bepaalt hoe hard en hoe lang ze mogen werken en herverdeelt hun inkomen en erfenissen. Ach, ze zou hen maar al te graag  de moeite van het denken en de pijn van het leven geheel besparen. Elke dag beperkt ze de handelingen van de wil tot een kleinere ruimte en ontfutselt beetje bij beetje aan iedere burger zelfs het gebruik daarvan. ’s-Mens wens  tot gelijkheid heeft  al deze zaken bevorderd: ze heeft hem ertoe gebracht ze te verdragen en ze zelfs te beschou-wen als een weldaad. Na zo elk individu naar zijn wens te hebben gekneed, strekt de soeverein zijn handen uit naar de samenleving; hij omspant haar met een netwerk van futiele, gecompliceerde, minutieuze en uniforme regels; hij tiranniseert niet, hij hindert, toomt in, verzwakt, smoort, en reduceert ten slotte elke natie tot een kudde timide en bedrijvige dieren, waarvan de overheid de herder is’.

Het is ook bijna onvermijdelijk dat de samenleving zich in de richting van Huxley’s Brave New World ontwikkelt. Politieke partijen bestaan bij de gratie van hun populariteit bij de kiezers. De opinie van het volk wordt met regelmaat gepeild en anders laten de burgers zich wel spontaan horen. Collectief via belangengroepen of individueel als veronruste of boze onderdanen met de populistische media als hun megafoon. Voor realisme of het wijzen naar de eigen verantwoordelijkheid van het individu ontbreekt de politici de moed want het aantal zetels staat op het spel. En zo buitelen ze over elkaar heen in het doen van toezeggingen: vaak tegenstrijdig, meestal onrealistisch en vrijwel altijd kostbaar.
‘Wij lossen de files voor u op en verbeteren het millieu; er komt betaalbare, hoogwaardige gezondheidszorg voor iedereen; we zijn solidair met de derde wereld en er is in ons land voor de werkende een gegarandeerd minimumloon en voor alle anderen een riante uitkering’.
Voor het waarmaken van al deze toezeggingen is een formidabele hoeveelheid belastinggeld nodig. Dat kan slechts worden opgebracht als het volk zich schikt in de meest profijtelijke productiewijze: massaproductie.

Die massaproductie is een verschijnsel van ruwweg de laatste 100 jaar. Met de introductie van het gemechaniseerd productieproces ontwikkelde zich ook een geheel nieuwe sociale orde. Kenmerkend daarvoor zijn: trek van het platteland naar de stad, arbeidsdeling en specialisatie, een min of meer continue productie met een tijdsindeling volgens de klok in plaats van het ritme van de dagen en de seizoenen. Maar ook met andere sociale verbanden. De bezitters van kapitaal en machines enerzijds en de massa’s die arbeid leveren in ruil voor een loon daartegenover.

Massaproductie is kapitaalintensief omdat er veel en gecompliceerde, dus dure, machines nodig zijn. Er vindt accumulatie van kapitaal plaats doordat de bezittende klasse zich via ongelijke ruil de meerwaarde toegeëigend heeft. En als gevolg daarvan ontstaat een steeds machtiger wordende banksector.
Grootindustriëlen en topbankiers hebben er belang bij dat de overheid hen de ruimte geeft hun activiteiten voort te zetten of uit te breiden. En de overheid vaart wel bij een maatschappelijke orde die een jaarlijkse groei van het nationaal inkomen maximaal bevordert. Een wederzijdse afhankelijkheid waartussen het individu maar al te gemakkelijk wordt gemangeld.

Natuurlijk roept de politiek dat ze zich bij het bepalen van het beleid niet door de ongenuanceerd morrende kiezer laat leiden maar door wetenschappelijke inzichten. SER, CPB, SCP Onderwijsraad enz., enz., enz. Een leger aan onderzoeksinstituten en adviesorganen produceert jaar-in-jaar-uit cijfers die onze welvaart en ons welzijn tot ver achter de komma in kaart brengen. Maar hoe meer die cijfers aanspraak willen maken op algemene geldigheid, hoe minder ze in staat zijn het individu recht te doen. De gehanteerde statistische methode is noodzakelijkerwijze blind voor nuances. U herinnert zich wellicht nog de man die verdronk bij het oversteken van een rivier met een gemiddelde diepte van 1½  meter.

C.G. Jung formuleerde het zo: 

‘Men mag de werking van het statistische wereldbeeld niet onderschat-ten. Het verdringt het individuele ten gunste van annonieme eenheden, die zich in massagroepringen opeenhopen. Hiermee nemen dan de namen van organisaties de plaats van het concrete individu in en de hoogste plaats wordt door het abstracte begrip van de staat als principe van de politieke realiteit ingenomen. Hiermee wordt onvermijdelijk de morele verantwoordelijkheid van het individu door de politiek van de staat vervangen. In plaats van de morele en geestelijke differentiatie van het individu komen de welvaart en de verhoging van de levensstandaard. Het doel en de zin van het individuele leven (dat immers het enige werkelijke leven is!) bestaat niet meer in de individuele ontwikkeling, maar in het openbaar belang, dat de mens van buiten af wordt opgedrongen, namelijk in het doorvoeren van een abstract begrip. Dit begrip bezit de tendens om tenslotte al het leven aan zich te trekken. De morele beslissing en de eigen levenswijze wiorden het individu hoe langer hoe meer ontnomen en in de plaats daarvan wordt het als sociale eenheid bestuurd, gevoed, gehuisvest en vermaakt. De ideale maatstaf hiervoor wordt door het welzijn en de tevredenheid van de massa aangegeven. De bestuurders zijn op hun beurt weer net zulke sociale eenheden als de bestuurden en zij onderscheiden zich allee maar van hen door het feit dat zij gespecialiseerde vertegenwoordigers van de staatsleer zijn. Deze staatsleer heeft geen oordeelsbevoegde persoonlijkheden nodig, maar uitsluitend specialisten, die buiten hun vak niet bruikbaar zijn. Het openbaar belang beslist wat men moet leren en wat men moet bestuderen.

Als de mens op die manier voortdurend wordt gestuurd, bevolen en geïdoctrineerd door propaganda, reclame of goede raad, verspert dat de weg naar de directe innerlijke ervaring. Hoe zou hij dan nog in harmonie met zichzelf kunnen leven. En wat is eigenlijk precies dat ‘zelf’ en hoe manifesteert het zich. Het totale individu, de gehele persoonlijkheid, bestaat uit twee lagen. De eerste, de best gekende maar daarmee niet de belangrijkste, is het bewuste ik. We noemen dat de ratio en de bijbehorende activiteit het denken. Daartegenover staat het onderbewuste. Dat is te zien als een ervaringsbron die ontstaat door in de loop van het leven opgedane indrukken. Het is niet direct toegankelijk maar kan zich tijdens de slaap manifesteren door middel van dromen en in wakende toestand door een vage onrust of een zekere neiging. Ik zal deze entiteit hier verder de ziel noemen en de wijze waarop ze zich manifesteert het gevoel.
De scheiding tussen de ratio en de ziel leidt bij de geciviliseerde mens onvermijdelijk tot een conflict tussen denken en voelen. Een kloof die des te groter is als het onderbewuste zich in een natuurlijke en harmonieuze omgeving heeft kunnen ontwikkelen en de persoon op latere leeftijd terecht komt in een kunstmatige leefomgeving met een overmaat aan externe dwang. Dit ‘gevaar’ kan van bovenaf op twee manieren worden ingedamd. Door aanpassing van de leefomgeving of door conditionering van de mens.

1.    humanisering van de werk- en leefomgeving van de volwassenen
De uitwassen van de massaproductie behoren in West-Europe grotendeels tot het verleden. Deels omdat we het soort arbeid dat daar bij hoort hebben geëxporteerd naar de ontwikkelingslanden en anderzijds door de invoering van modernere sociotechnische organisatievormen zoals floormanagement of zelfsturende teams. Je zou dat natuurlijk als een wezenlijke verandering kunnen zien en niet als een modernere vorm van manipulatie. Maar wat te denken van de randstedelijke, arbeidsmobiele kenniswerker die om zeven uur van huis gaat , 1.5 uur in de file heen-, 8½  uur op het bedrijf (zelfsturend, dat wel) 1½ uur in de file terugreist en dan boodschappen doet, de kinderen van de crêche haalt  en ’s-avonds om 7 uur weer thuis is.  Om tenslotte, om concurrerend op de arbeidsmarkt te blijven nog een paar avonden in de week stukken van het werk doorneemt, vakliteratuur leest of bijgeschoold wordt.

2.    conditonering van de jeugd op een steeds jongere leeftijd.       
Nu heeft het ingrijpen via programma’s als instapje 1-2 jaar, opstapje 2-4 jaar en opstap 4-6 jaar nog slechts plaats met instemming van de ouders. Maar wat zal de de jeugdzorg, die toch immer het beste met ons voor heeft, ondernemen als de samenleving teveel last krijgt van onhandelbare jongeren of het bedrijfsleven een tekort dreigt te krijgen aan goed gediciplineerde arbeidskrachten. Is dan een verder afglijden in de richting van Huxle’s Brave New World volledig uit te sluiten? 

Maar er is ook een bottom-up approach denkbaar. De onafhankelijke en zelfbewuste volwassenen starten als zelfstandigen zonder personeel of organisereren zich met een paar maten als kleine productieeenheid. Dat is werkelijke zelfsturing, want die is immers niet beperkt door de randvoorwaarden van het bedrijf dat door anderen bestuurd wordt. En de jeugd wordt weer terug gegeven aan de ouders. Niet alleen in de periode van 0 tot 4 maar tot b.v. het vijftiende levensjaar. Met natuurlijk een maximum autonomie voor het kind zelf. Zo ontstaat een samenleving waar weer ruimte onstaat voor een onverstoorde  individuatie met een maximale ruimte voor individuele keuzes. Dat betekent een zo groot mogelijke harmonie tussen de signalen vanuit het onderbewuste zelf en het rationele ik. Dan moet er wel voldoende ‘stilte’ zijn om die innerlijke stem te horen en dat het rumoer dat het totale organisme via het bewuste denken te verduren krijgt niet mag overheersen.
Voor het onderwijs betekent dat:

·  Leven volgens een natuurlijk ritme.
Dus de dingen doen op momenten waarop je daar het best toe in staat bent. Volgens de innerlijke klok dus en niet gereguleerd door de schoolbel. Soms ben je gegrepen door iets en wil je er langer dan één lesuur mee doorgaan; wellicht zelfs tot diep in de nacht. Maar iedereen kent ook dagen dat je in de ochtend maar langzaam op gang komt. Je in die uren verplicht aan iets moeten wijden is geen best recept voor een hoog rendement. En iedereen zal het wel eens meegemaakt hebben dat je even rustig de tijd niodig hebt om dat wat je aan stof is aangeboden eens rustig te overdenken. Dan heb je behoefte aan een stille plek in een harmonische omgeving en niet aan de gedwongen onderdompeling in een weer totaaal andere  lesstof.

· Keuzes maken die bij je passen.
Jehudi Menuhin heeft gezegd: ‘ Ik heb in mijn leven maar één dag op school gezeten.  En eigenlijk vond ik het niet eens vervelend. Maar ik had belangrijker dingen te doen dan die daar op dat moment aan de orde waren.’ Het is natuurlijk ook onmogelijk dat iedereen in zijn jeugd gemotiveerd is om verplicht veertig uur in de week te besteden aan een door anderen gemaakte selectie van alles dat het doen en leren waard is. De basisvaardigheden die iedereen nodig heeft zijn, als je er twintig uur in de week aan besteedt, gemakkelijk in een jaar of vier aan te leren. Laat kinderen in de rest van de tijd hun passie volgen: sport, of muziek, of wiskunde…. Daar kunnen ze dan een grote hoogte in bereiken terwijl het het bestaan er tegelijkertijd een stuk aangenamer op wordt.

· Leven in harmonie met je omgeving.
Sommige mensen, gebouwen of  hierarchische verhoudingen zijn weinig bevordelijk voor een natuurlijke ontwikkeling. En dat geldt ook voor het onderwijs. Je kunt best zeggen dat alle leraren wel een paar leerlingen kunnen inspireren. En je kunt ook wel beweren dat er een paar leraren zijn die inspirerend zijn voor alle leerlingen. Maar het is beslist onwaar dat alle leraren inspirerend zijn voor alle leerlingen. 
Grote gebouwen, saaie lange gangen, lokalen vol met niet al te confortabele stoeltjes en tafeltjes met daarin een stuk of dertig rumoerige leerlingen, dat zijn toch nog steeds de belangrijkste kenmerken van de hedendaagse school. Niet iedere leerling functioneert opimaal in zo`n omgeving. En ook niet elk kind voelt zich echt op zijn gemak als zijn leven  het grootste deel van de dag fors wordt gedomineerd door anderen.  

We hebben laten zien dat de democratische samenleving zoals we die hier en nu kennen de instinctieve neiging heeft zich steeds indringender met het reilen en zeilen van de bevolking bezig te houden. En daar staat tegenover dat het individu dat zich op een natuurlijke manier ontwikkeld heeft een vanuit het gezonde onderbewuste opborrelende weerzin voelt tegen die ongewenste inmenging in het autonome zelf. De oplossing lijkt: een terugtredende overheid. Maar pas op!

Voorstanders van thuisonderwijs wensen geen inmenging van de overheid in  de manier waarop ze de educatie van hun kinderen vorm geven. Zelfs al zou hun kroost daardoor later een geringere bijdrage leveren aan het BNP van de natie. Maar zo zijn meer ‘stakeholders’
Liefhebbers van een bourgondische levensstijl wensen daar door anderen niet op te worden aangesproken. Ook niet als hun verkalkte aderen en vervette levers tot een forse stijging van de door ons allen gedragen kosten van de gezondheidszorg leiden.
Er zijn mensen die verwachten dat we overal ter wereld de mensenrechten moeten bevorderen, de armoede opheffen en het millieu verbeteren. Weer anderen vinden dat we wereldwijd het terrorisme dienen te bestrijden, de criminaliteit de kop in drukken, de mobiliteit bevorderen, de gedupeerde spaarders compenseren en de belastingen verlagen.
De overheid honoreert, temidden van al dit tumult, de verlangens hen die door macht of door getal het meest invloedrijk zijn. En dat dan ook nog met globale maatregelen die zoals Jung zei: het individuele verdingen ten gunste van annonieme eenheden, die zich in massagroepringen opeenhopen. De levensruimte voor kleine minderheden en individuen verdwijnt. Het is een tragische vergissing te denken dat een redelijk appèl op een door macht gecorrumpeerde manipulerende overheid zin heeft. Er rest ons slechts het vluchten en ontwijken. Er zijn gelukkig nog wel plekken waar je min of meer autonoom kunt leven. Daar moet je dan je eigen weg gaan: stil, onopvallend en vooral onafhankelijk. Zelfs als je vindt dat je belastinggeld wordt uitgegeven aan ongewenste snelwegen, zinloze oorlogen of uitkeringen voor mensen die uiteindelijk beter af zouden zijn als ze leerden voor zich zelf te zorgen. Diezelfde massaproductie die zo funest is voor de ontwikkeling van het autonome zelf heeft ervoor gezorgd dat velen zich in relatieve welstand terug kunnen trekken op plaatsen in de wereld waar voldoende ruimte is om te leven naar je eigen principes. Dat lijkt me het gouden midden tussen de willoze overgave enerzijds en de frontale aanval op de ‘instanties’ anderzijds.

herman.heringa@orange.fr
 

Thuis leren kinderen beter dan op school. Daarom verdient thuisonderwijs officiële erkenning.

Angela en Diana Kniazeva zijn nog maar 21 en 19 jaar. Desondanks zijn de twee Russische zussen benoemd als universitair docenten aan een van de beste universiteiten van de VS. Ze zeggen dat zij die prestatie niet zozeer danken aan hun intelligentie, maar eerder aan ’waardevolle mogelijkheden en gunstige omstandigheden’.

Lewi Firth Bolton uit Engeland won onlangs, op zijn veertiende, een prijs voor een zelfgemaakte animatiefilm en kreeg al een baan aangeboden door de bedenkers van ’Wallace en Gromit’. Christopher Paolini uit de VS schreef op zijn vijftiende een bestseller. Wat zijn toch die ’waardevolle mogelijkheden en gunstige omstandigheden’ waardoor deze jonge mensen zulke grote prestaties kunnen leveren? Het antwoord is: thuisonderwijs.

De Russische zussen zijn thuis onderwezen door hun ouders en hebben al op 13, respectievelijk, 14 jarige leeftijd hun middelbare school behaald. Daarna zijn ze meteen aangenomen op Stanford University in de VS. Ook Lewi Bolton en en Chris Paolini zijn nooit naar school geweest.

Thuisonderwijs is voor sommige kinderen en hun ouders een uitstekend alternatief voor schoolgang. In de Verenigde Staten wordt het thuisonderwijs steeds omvangrijker, met al anderhalf miljoen kinderen. In het Verenigd Koninkrijk gaat het om zeker 50.000 kinderen. Universiteiten en colleges in de VS ontvangen studenten die thuisonderwijs hebben genoten met open armen vanwege hun zelfstandigheid, leergierigheid en motivatie. Ook de Open Universiteit en mbo-instellingen in Engeland nemen thuisonderwezen studenten aan, vaak jonger dan de vereiste leeftijd. De Britse hoogleraar Roland Meighan heeft al voorspeld dat de goede resultaten van thuisonderwijs het reguliere onderwijs zullen veranderen.

Zelf geef ik ook mijn kinderen thuis les. Thuisonderwijs stelt je als ouder in staat om flexibel in te spelen op de interesses, vaardigheden en de leerbehoeften van de kinderen, zonder vast te zitten aan een rooster, een locatie of een vakkenpakket. Er is inmiddels genoeg onderzoek gedaan naar de effectiviteit van thuisonderwijs, steevast blijkt dat thuisonderwezen kinderen zich net zo goed of zelfs beter dan op school ontwikkelen, zowel sociaal als cognitief. Deze positieve resultaten zijn het gevolg van het één-op-één contact tussen kinderen en volwassenen.

Bij thuisonderwijs hebben jonge mensen toegang tot zeer betrokken begeleiders, die hun vragen beantwoorden en met wie ze hun observaties en ervaringen kunnen delen. Uit recent onderzoek is bovendien gebleken dat problemen met lezen zoals dyslexie niet voorkomen bij kinderen die thuisonderwijs krijgen. Het zelfde geldt voor ADHD. Een Nederlands onderzoek naar thuisonderwijs aan varende kinderen liet zien dat kinderen gehechter en zelfstandiger zijn.

Dankzij één-op-één onderwijs kunnen mijn kinderen zich in vrijheid toeleggen op wat ze van nature graag doen: leren en de wereld ontdekken, zonder gehinderd te worden door externe omstandigheden.

Thuisonderwijs is veel efficiënter dan schoolonderwijs. Het kost minder tijd om één of enkele kinderen te onderwijzen, en omdat de thuislessen beter aansluiten bij de interesses van het kind, blijft de stof ook beter ’hangen’.

Veelgehoord is het bezwaar dat kinderen zo de kans missen om op school met andere kinderen om te gaan. Toch is dat gemis relatief. Thuis lerende kinderen hebben veel tijd. Ze zijn lid van clubs, gaan naar workshops, de bibliotheek en het zwembad, spelen buiten en leggen contacten via het internet.

Het sociale aspect van schoolgang wordt nogal overschat. School is geen afspiegeling van de samenleving. Schoolgang is verplicht en de dagelijkse gang van zaken wordt er vrijwel geheel, en op zeer ondemocratische wijze, bepaald door de leerkracht. Welke volwassene moet op zijn werk toestemming vragen of hij naar de wc mag? Op de meeste scholen worden kinderen strikt naar leeftijd en vaardigheden gescheiden en hebben nauwelijks contact met volwassenen. Ze doen er allemaal hetzelfde werk op dezelfde manier en op hetzelfde moment.

In de meeste landen is thuisonderwijs een volwaardige onderwijsvorm, waarmee aan de leerplicht kan worden voldaan. Nederland is een van de weinige landen waar dat niet kan. Hopelijk gaat dat veranderen. Minister Plasterk heeft in april de Onderwijsraad gevraagd een onderzoek te doen naar buitenschoolse onderwijsvormen. Hopelijk leidt dit ertoe dat ook Nederlandse kinderen de ’waardevolle mogelijkheden en gunstige omstandigheden’ van voorbeelden als Angela en Diana Kniazeva, Lewi Firth Bolton en Chris Paolini mogen ervaren.

Hierbij maak ik graag van de gelegenheid gebruik om u/jullie het een en ander te vertellen over thuisonderwijs. Dit is tamelijk onbekend in Nederland, ook al wordt er door de (geschreven) pers met een bepaalde regelmaat over bericht. Di in tegenstelling tot landen zoals Canada, Australië, de VS en Groot Brittannië, waar vele jonge mensen thuisonderwijs genieten (tussen de een en twee miljoen kinderen alleen al in de VS).

Thuisonderwijs is wellicht even oud als de mens. Denk maar aan al die vaardigheden die van generatie op generatie worden doorgegeven. Ouderen hebben jongeren altijd voorbereid op het leven, lang voordat schoolgang verplicht werd.

Je kind leren zagen en broodjes bakken is een vorm van thuisonderwijs! Je kind vertellen over je opa die iedere ochtend, voordat hij naar school ging, snoep kocht en slechts met een halve cent hoefde te betalen, is een les in geschiedenis en economie (inflatie!). Ouders hebben hun kinderen altijd onderwezen of laten onderwijzen (denk aan een gouvernante) op wat voor manier dan ook en op welk vlak dan ook.

Toen ik jaren geleden het besluit nam om het onderwijs aan mijn kinderen op me te nemen, voelde deze verantwoordelijkheid heel natuurlijk aan. In mijn aanwezigheid hadden mijn kinderen immers leren lopen en praten. Leerden ze van alles over de wereld om hen heen. Ik had het volle vertrouwen dat ze ook op deze manier zouden leren lezen, rekenen en schrijven. Wat ook klopte.

Vaak neemt men gemakshalve aan dat alleen bevoegde onderwijskrachten onze jonge mensen kunnen onderwijzen. Het tegendeel is waar, blijkt. Ouders uit alle lagen van de bevolking zijn in staat om het onderwijs aan hun kinderen te verzorgen.
Of het nu bouwvakkers of wetenschappers zijn. Dit is ook onder meer aangetoond in Brits onderzoek. Jonge mensen doen het over het algemeen heel goed thuis, ongeacht de afkomst van de ouders. Het is zelfs zo dat kinderen uit de zogenaamde werkende klasse het nog beter doen dan hun medestudenten, waarvan de ouders meer financiële middelen tot hun beschikking hebben. Vreemd is dat niet. Jonge mensen zijn zo ingesteld dat ze willen leren. Het is de kunst om daar op aan te sluiten. En studenten uit de werkende klasse blijken thuis meer tot hun recht te komen dan op school. Het is wel belangrijk dat ouders een actieve rol spelen in dat leerproces. Ouders die zelf leergierig zijn en open staan voor nieuwe kennis en technieken, geven hun kinderen op die manier een belangrijk signaal af.

Lees je zelf graag en neem je jouw kinderen altijd mee naar de bibliotheek? Dan kun je ervan verzekerd zijn dat je kinderen op een schone dag geïnteresseerd zullen raken in boeken. Of werk je liever met je handen? Reken maar dat je kinderen elke beweging van je volgen en al je stukken gereedschap kennen. Hoe jong ze ook zijn.

Ik heb een lerarenopleiding afgerond. Maar dat heeft me echter niet voorbereid op de taak van thuisonderwijzer. Ik heb andere vaardigheden moeten aanboren om mijn kinderen thuis te begeleiden. Alleen al vanwege het feit dat ik geen lesboeken gebruik, waar de meeste onderwijskrachten op terug kunnen vallen. Ik ga zelf op zoek naar materiaal. Toegegeven, dat kost meer tijd, maar daardoor krijg ik de materie ook beter in de vingers. En het dient tegelijkertijd als bijscholing!

Mijn kinderen hebben zelf leren lezen. Maar zonder de leesboekjes. Daar is heel wat aan voorafgegaan. Voorlezen hoorde daar natuurlijk bij. Spelletjes zoals Rummikup met letters, Pim Pam Pet, maar ook spelletjesprogramma’s op televisie waren interessant le(e)smateriaal.

Mijn kinderen leerden later lezen dan de meeste jonge mensen op school. Maar problemen zoals dyslexie kennen we niet. We hebben er gewoon wat langer over gedaan met als gevolg dat ze tegelijkertijd ook Engels leerden lezen. En dat is een van de voordelen van thuisonderwijs. Ik kan het onderwijs aanpassen aan de individuele leerbehoeften van mijn kinderen. Met goede en soms onverwachte resultaten.

 Het christelijke Duitse gezin, Uwe and Hannelore Romeike en hun vijf kinderen, werd tijdens het asielverzoek bijgestaan door een Amerikaanse organisatie die zich inzet voor thuisonderwijs, de Home Schooling Legal Defense Association (Bond voor Verdediging van Thuisonderwijs). Volgens een verklaring van de organisatie heeft de rechter die het asiel verleende, Duitsland in het besluit beschuldigd van het schenden van „grondrechten die geen land mag schenden”.

Een bestuurder van de bond zegt dat Duitsers die hun kinderen thuis willen onderwijzen, worden vervolgd. De Bondsrepubliek wil „ideologische eenheid opleggen op een manier die angstaanjagend veel doet denken aan het recente verleden”, aldus Mike Donnelly

This is an open letter, intended for publication in a national newspaper on January 11th 2010, which is the date of the second reading of the Children, Schools and Families Bill in the House of Commons.

If you agree with the letter, please complete the signature form before 3pm on January 8th 2010 to add your name as a signatory.
 
 If you are a member of a home educating family, please contact people outside the home education community and ask them to add their signatures to yours, so that the list of signatories will reflect the widespread opposition to Schedule 1, from people in all walks of life.
 
 The letter
 
 We believe that Schedule 1 of the Children Schools and Families Bill represents an unacceptable imposition of state control over families. Although it is aimed at children educated outside the school system,
 it has implications for all families.
 
 Most parents would not make home-based education their first choice; but any family might need it if school seriously failed their child. Currently, this choice is lawfully available to all parents. If enacted, the Bill would – for the first time – transfer responsibility for a child’s education from the parents to the state. We believe this is a matter which should be of great concern to everyone.
 
 A change in the law is unnecessary. Parents are already required by law to provide an education suitable to the age, aptitude and ability of their children, and to any special educational needs they may have. Local authorities already have the power to take action if parents do not do this.
 
 Evidence indicates that home education is highly effective. Many home educating families use child-led educational methods which lie outside the prevailing educational paradigm. Diversity in education is precious in a democracy, and we need the law to protect it, and to protect the best interests of each individual child.
 
 The interests of children are strikingly absent from Schedule 1, which is concerned mainly with setting up a bureaucratic system administered by local authorities. Local authorities would be given the power to deny parents permission to home educate, at any time, unless parents adapt their educational approach to fit in with the requirements of the system. The resulting insecurity would be damaging to many children, especially those with special educational needs.
 
 Schedule 1 directly contravenes two central principles of the Government’s own Children’s Plan: that families bring up children, not governments; and that services need to be shaped by and responsive to children, young people and families, not designed around professional boundaries.
 
 Given the controversy surrounding this section of the Bill, and the serious criticisms made of it by the Children, Schools and Families Select Committee, we call on the Government to withdraw Schedule 1 of the Bill, and the accompanying clauses.

Er is vandaag de dag in verschillende landen nogal wat onrust over de toenemende populariteit van thuisonderwijs-concepten zoals natuurlijk leren, ontscholen of het anderszins creëren van een omgeving waarin kinderen die dingen leren waarin zij in hun ontwikkelingsfase zijn geinteresseerd, in plaats van door een overheid opgedrongen onderwerpen.

Ondanks een overweldigende hoeveelheid bewijs van het tegendeel, weigeren overheden, onderwijsbonden en school-besturen te erkennen dat binnen de bevolking her en der behoefte bestaat aan alternatieven voor verplichte scholing met een door de centrale overheid gedicteerd corriculum.

Meer en meer ouders worden zich bewust van wat scholing hen vroeger wel, maar wat vooral ook niet heeft  opgeleverd. Dat gaat vaak gepaard met een steeds dwingender wens hun kinderen te beschermen tegen het verlies van de kans op écht leren. Dat is heel iets anders dan het louter voldoen aan verwachtingen van anderen, geheel of gedeeltelijk ten koste van de mogelijkheid tot zelfrealisatie.

“Leren” 

Gedwongen scholing is vernietigend voor  waarachtig leren. Op school wordt dan ook niet echt geleerd. Wat daar plaats vindt is vaak niet meer dan een enkel aspect ervan: het memoriseren. Nuttig bij het leren van een taal in een natuurlijke setting. Soms een onmisbare schakel in de totale leerketen waarin begrip en toepassing de werkelijk bruikbare schakels vormen. Maar als geisoleerde activiteit vrijwel zonder waarde. En dat in het bijzonder als het een afgedwongen activiteit is en niet een intrinsiek gemotiveerd onderdeel van een natuurlijk leerproces.

Bovendien missen schoolgaande leerlingen de ervaring van het vrij onderzoeken en ontdekken buiten de begrenzingen van een door anderen voorgeschreven curriculum. Terwijl ontdekkend leren toch de basis is voor de kweken van belangstelling voor de dingen van het leven; de basis voor elk leren. Wie daarvan nog niet direct overtuigd is hoeft slechts naar kleine baby’s te kijken. Die kruipen overal heen, onderzoeken hun directe omgeving en doen daar allerlei ontdekkingen. Sommige daarvan blijken interessant om verder te onderzoeken, andere laten ze even liggen.Lopen en praten zijn de belangrijkste dingen, terwijl we ze die niet aanleren. Die buitengewoon gecompliceerde vaardigheden verwerven ze zich geheel op eigen kracht. Natuurlijk zijn er de voorbeelden van oudere kinderen en volwassenen, maar het werk wordt door de baby zelf gedaan. Geen leraar dus, maar slechts een onderzoekend kind. Ontdekkend en zijn omgeving verkennend, zelfgestuurd, zonder bemoeienis van anderen.

Dat ontdekken kan ook niet worden geforceerd. Als dat gebeurt is het niet langer het echte ontdekken maar een door anderen afgedwongen kennen of handelen.

Onderwijzen houdt een één-richting-proces in, maar leren betekent onderzoeken; een meervoudig proces. Op school is de leraar de bron van kennis en zijn de  kinderen over het algemeen de ‘lege vaten’ die door de docent met kennis gevuld dienen te worden, los van hun eigen wensen of mogelijkheden.

Op een thuisonderwijs conferentie ontmoette ik onlangs een vrouw die haar zoon uiteindelijk van school haalde omdat de oderwijzer had gezegd dat hij veel te mooi tekende en dat hij dat niet zou moeten doen op school. Ik heb deze jongen van 14 ontmoet en een paar van zijn tekeningen van treinen gezien. Het waren bijna professionele  produkten, exacte ontwerpen.

Leren onstaat op een volkomen natuurlijke manier, zolang het maar niet belemmerd of onmogelijk gemaakt niet wordt door derden. En dat laatste is nou net wat scholing doet. Die tast basisvoorwaarden voor leren aan en bemoeilijkt zodoende juist het leerproces dat he claimt te bevorderen. Een schaamteloze leugen.  

 En zo zou het helemaal niet hoeven te zijn. Onderwijs en scholing kunnen best nuttig zijn. Daartoe zou er slechts het element uit moeten worden gehaald dat wordt getypeerd door de woord ‘schoolplicht’.  Danheeft de overheid niet langer het monopolie op onderwijs in handen. Om te overleven moeten scholen dan dienstbaar zijn aan de leerlingen in plaats van aan de staat. Dan zullen op hun beurt onderwijsinstellingen veranderen in plekken waar kinderen waarlijk worden gesteund in hun eigen groei in plaats van dat er een staatscurriculum wordt gevolgd dat autocratisch van karakter is, blind voor de werkelijke noden van de mensen en achter de ontwikelingen buiten de muren van de school aansukkelt..

De uitdaging is dat om iets dergelijks ook echt te laten gebeuren er forse veranderingen in overtuigingen en attitudes nodig zijn. Gelukkigzijn er al die kinderen en ouders die gekozen hebben voor alternatieven voor gedwongen scholing en die daarmee de pioniers zijn op het pad naar de veranderingen die zullen komen.

Jullie, politici, zouden beter af zijn als je deze veranderingen zou accepteren in plaats ze af te wijzen en blind te blijven voor hun betekeins. Deze alternatieven vormen geen bedreiging voor scholen, noch voor de samenleving die jullie worden geacht te representeren. Ze zijn in feite de redding van de Educatie.

 Dit is het moment om het vrije leren te steunen, want het onderwijssysteem in veel landen faalt volkomen. Het hindert de aangeboren creatieve mogelijkheden en is niet in staat de behoorlijk functionerende samenleving te creëren, die het pretendeert voor te staan.

Dat blijkt uit een enquête die het Onderwijsblad hield. Ruim 350 kleuterjuffen deden mee met het onderzoek; 90 procent vindt dat onderwijs aan de kleintjes te schools wordt.

Uit het onderzoek komt naar voren dat de juffen het onderwijs te veel verzakelijkt vinden. ''Het speelse gaat eruit, het muzikale ook: alles wordt steeds meer prestatiegericht. Muziek is belangrijk om de kinderen iets nieuws te leren. Kleuters mogen geen kleuters meer zijn, blijkt uit de peiling.''

 Oefenen

Een van de geënquêteerde verzucht: Vroeger hoefde je in de kleuterklas je naam nog niet te kunnen schrijven. Nu moeten de kleuters al vijftien letters kennen; de letters van hun naam en een paar andere erbij. Ik probeer het speels te houden, maar het is steeds meer: oefenen, oefenen, oefenen.

Meer dan de heft van de geënquêteerden vindt dat de vaak geadviseerde werkbladen en lesmethoden in de kleuterklassen niet bijdragen aan goed onderwijs. Ze worden soms alleen gebruikt omdat het moet. Ook het gebruik van de Cito-toets gaat niet van harte.

Dikke mappen

De planning stuit ook veel juffen tegen de borst. ''Er staan inmiddels dikke mappen op mijn bureau. Ik denk wel eens: dit is een kleuterklas, geen administratiekantoor'', reageert een van hen.

Het onderzoek werd gehouden onder leerkrachten die in de jaren tachtig de opleiding tot kleuterjuf (Klos) hebben gevolgd. Sinds twintig jaar verzorgen de pabo's de opleiding.

Veel ondervraagden willen dat er weer een speciale opleiding komt tot kleuterleidster. Het Onderwijsblad wordt uitgegeven door de Algemene Onderwijsbond (AOb).

In den meisten europäischen Ländern ist Unterricht zuhause, "Homeschooling", erlaubt oder zumindest geduldet. Kaum ein Land hält so verbissen an der Schulpflicht fest wie Deutschland – mit allen Konsequenzen für die Betroffenen.

In den meisten europäischen Ländern ist Unterricht zuhause,
"Homeschooling", erlaubt oder zumindest geduldet. Kaum ein Land hält so
verbissen an der Schulpflicht fest wie Deutschland – mit allen Konsequenzen
für die Betroffenen.

Thomas besuchte nur zwei Wochen eine öffentlichen Schule.

Als Moritz zunehmend mit Krankheiten und aggressivem Verhalten auf den
Schulbesuch reagiert, geben die Eltern Dagmar und Tilman Neubronner dem
Drängen ihres damals achtjährigen Sohnes nach, ihn von der Schule
abzumelden. Seitdem lernt Moritz zuhause, sein jüngerer Bruder Thomas auch
- trotz Schulpflicht in Deutschland.

Flucht vor der Schulpflicht
Als die Behörden davon erfahren, werden Neubronners hohe Zwangsgelder
auferlegt mit der Androhung weiterer Zwangsmaßnahmen, falls sie ihre Kinder
nicht zur Schule schicken. Aus Furcht, das Sorgerecht zu verlieren,
verlässt die Familie Deutschland und hält sich größtenteils im europäischen
Ausland auf – bis heute.

Unermüdlich kämpfen die Eltern für die Lernfreiheit ihrer Kinder, damit die
Familie ein normales Leben in Bremen, wo ihr zuhause ist, führen kann.
Heute sind Moritz und Thomas zwölf und zehn Jahre alt und wären eigentlich
in der 7. und 5. Klasse. Stattdessen lernen die beiden freiwillig zuhause
und bestimmen ihre Lernziele selbst. Neubronners gehören zu den so
genannten Unschoolern. Sie folgen einer Philosophie, nach der Kinder gern
lernen und dies am besten ohne Zwang.

Kampf für die Lernfreiheit
Auch Rosemarie und Jürgen Dudek widersetzen sich der Schulpflicht. Sie
unterrichten ihre Kinder zuhause wie in einer Zwergschule. Der Stundenplan
richtet sich nach dem offiziellen Lehrplan. Von ihren sieben Kindern sind
derzeit vier Kinder schulpflichtig. Dudeks wollen ihren besonderen Glauben
an Gott und die Bibel leben. Aus diesem Grunde möchten sie ihre Kinder
nicht staatlichen Schulen überlassen, wo sie ihre Werte nicht wiederfinden.

Im Gegensatz zu anderen strenggläubigen Christen gehören Dudeks weder einer
religiösen Gruppe an noch versuchen sie, ihre Kinder von der Welt
fernzuhalten. Soziale Kontakte knüpfen sie bei der freiwilligen Feuerwehr,
im Schwimmverein oder bei den Pfadfindern. Wie die meisten Eltern wollen
auch Rosemarie und Jürgen Dudek nur das Beste für ihre Kinder. Damit ihr
ältester Sohn Jonathan seine Schulzeit mit einem staatlichen Schulabschluss
beendet, besuchte er im letzten Jahr die zweite Hälfte der zehnten Klasse
einer Realschule. Mit der Note 1,1 schloss Jonathan das Schuljahr als
Klassenbester ab.

Gefängnisstrafe für Eltern
Seit fast zehn Jahren unterrichten Rosemarie und Jürgen Dudek ihre Kinder
inzwischen zuhause. Aufgrund von Wohnungswechseln blieben sie lange von den
Behörden unentdeckt. Im letzten Jahr wurden die Eltern zu je drei Monaten
Gefängnisstrafe verurteilt, ohne Bewährung. Dudeks gehen in Revision und
müssen vorerst nicht ins Gefängnis. Jetzt warten sie auf das endgültige
Urteil.

Mehr von der Geschichte,
Bild anklicken                                   Engels versie here

Een veel gehoorde klacht is dat al het ‘normale’ onderwijs is gesubsidieerd en thuisonderwijs niet. Maar ik moet er eerlijk gezegd niet aan denken dat er een soort financiële ondersteuning komt voor ouders die hun kinderen niet naar school laten gaan. Elke samenleving heeft zijn percentage volslagen onbenullen en laten we die in hemelsnaam niet door een geldelijke prikkel stimuleren hun kinderen thuis te houden. Alternatief onderwijs moest maar iets blijven voor een elite die bereid is offers voor dit ideaal te brengen.

In het verlengde hiervan nog een opmerking over deze site. We kunnen niet zeggen dat het hier bruist van de activiteit, zeker niet vergeleken met de ‘moeder-site’ LIF. Maar het lijkt me niet dat we nu met allerlei reanimatieactiviteiten moeten komen. De doelgroep is klein. De menigen daarbinnen zijn zeer divers. Iedereen die dat wil kan zijn zegje kwijt. Laten we het zo houden. Geen evangelisatie of geforceerde groei!