Door Kent Eaton (vertaling: Herman Heringa)
Het Engelse origineel vindt u op: http://www.learningfreely.net/

Er is vandaag de dag in verschillende landen nogal wat onrust over de toenemende populariteit van thuisonderwijs-concepten zoals natuurlijk leren, ontscholen of het anderszins creëren van een omgeving waarin kinderen die dingen leren waarin zij in hun ontwikkelingsfase zijn geinteresseerd, in plaats van door een overheid opgedrongen onderwerpen.

Ondanks een overweldigende hoeveelheid bewijs van het tegendeel, weigeren overheden, onderwijsbonden en school-besturen te erkennen dat binnen de bevolking her en der behoefte bestaat aan alternatieven voor verplichte scholing met een door de centrale overheid gedicteerd corriculum.

Meer en meer ouders worden zich bewust van wat scholing hen vroeger wel, maar wat vooral ook niet heeft  opgeleverd. Dat gaat vaak gepaard met een steeds dwingender wens hun kinderen te beschermen tegen het verlies van de kans op écht leren. Dat is heel iets anders dan het louter voldoen aan verwachtingen van anderen, geheel of gedeeltelijk ten koste van de mogelijkheid tot zelfrealisatie.

“Leren” 

Gedwongen scholing is vernietigend voor  waarachtig leren. Op school wordt dan ook niet echt geleerd. Wat daar plaats vindt is vaak niet meer dan een enkel aspect ervan: het memoriseren. Nuttig bij het leren van een taal in een natuurlijke setting. Soms een onmisbare schakel in de totale leerketen waarin begrip en toepassing de werkelijk bruikbare schakels vormen. Maar als geisoleerde activiteit vrijwel zonder waarde. En dat in het bijzonder als het een afgedwongen activiteit is en niet een intrinsiek gemotiveerd onderdeel van een natuurlijk leerproces.

Bovendien missen schoolgaande leerlingen de ervaring van het vrij onderzoeken en ontdekken buiten de begrenzingen van een door anderen voorgeschreven curriculum. Terwijl ontdekkend leren toch de basis is voor de kweken van belangstelling voor de dingen van het leven; de basis voor elk leren. Wie daarvan nog niet direct overtuigd is hoeft slechts naar kleine baby’s te kijken. Die kruipen overal heen, onderzoeken hun directe omgeving en doen daar allerlei ontdekkingen. Sommige daarvan blijken interessant om verder te onderzoeken, andere laten ze even liggen.Lopen en praten zijn de belangrijkste dingen, terwijl we ze die niet aanleren. Die buitengewoon gecompliceerde vaardigheden verwerven ze zich geheel op eigen kracht. Natuurlijk zijn er de voorbeelden van oudere kinderen en volwassenen, maar het werk wordt door de baby zelf gedaan. Geen leraar dus, maar slechts een onderzoekend kind. Ontdekkend en zijn omgeving verkennend, zelfgestuurd, zonder bemoeienis van anderen.

Dat ontdekken kan ook niet worden geforceerd. Als dat gebeurt is het niet langer het echte ontdekken maar een door anderen afgedwongen kennen of handelen.

Onderwijzen houdt een één-richting-proces in, maar leren betekent onderzoeken; een meervoudig proces. Op school is de leraar de bron van kennis en zijn de  kinderen over het algemeen de ‘lege vaten’ die door de docent met kennis gevuld dienen te worden, los van hun eigen wensen of mogelijkheden.

Op een thuisonderwijs conferentie ontmoette ik onlangs een vrouw die haar zoon uiteindelijk van school haalde omdat de oderwijzer had gezegd dat hij veel te mooi tekende en dat hij dat niet zou moeten doen op school. Ik heb deze jongen van 14 ontmoet en een paar van zijn tekeningen van treinen gezien. Het waren bijna professionele  produkten, exacte ontwerpen.

Leren onstaat op een volkomen natuurlijke manier, zolang het maar niet belemmerd of onmogelijk gemaakt niet wordt door derden. En dat laatste is nou net wat scholing doet. Die tast basisvoorwaarden voor leren aan en bemoeilijkt zodoende juist het leerproces dat he claimt te bevorderen. Een schaamteloze leugen.  

 En zo zou het helemaal niet hoeven te zijn. Onderwijs en scholing kunnen best nuttig zijn. Daartoe zou er slechts het element uit moeten worden gehaald dat wordt getypeerd door de woord ‘schoolplicht’.  Danheeft de overheid niet langer het monopolie op onderwijs in handen. Om te overleven moeten scholen dan dienstbaar zijn aan de leerlingen in plaats van aan de staat. Dan zullen op hun beurt onderwijsinstellingen veranderen in plekken waar kinderen waarlijk worden gesteund in hun eigen groei in plaats van dat er een staatscurriculum wordt gevolgd dat autocratisch van karakter is, blind voor de werkelijke noden van de mensen en achter de ontwikelingen buiten de muren van de school aansukkelt..

De uitdaging is dat om iets dergelijks ook echt te laten gebeuren er forse veranderingen in overtuigingen en attitudes nodig zijn. Gelukkigzijn er al die kinderen en ouders die gekozen hebben voor alternatieven voor gedwongen scholing en die daarmee de pioniers zijn op het pad naar de veranderingen die zullen komen.

Jullie, politici, zouden beter af zijn als je deze veranderingen zou accepteren in plaats ze af te wijzen en blind te blijven voor hun betekeins. Deze alternatieven vormen geen bedreiging voor scholen, noch voor de samenleving die jullie worden geacht te representeren. Ze zijn in feite de redding van de Educatie.

 Dit is het moment om het vrije leren te steunen, want het onderwijssysteem in veel landen faalt volkomen. Het hindert de aangeboren creatieve mogelijkheden en is niet in staat de behoorlijk functionerende samenleving te creëren, die het pretendeert voor te staan.