door Nanda Van Gestel

Als un-schoolers leren we enorm veel door het lezen van boeken. Je kunt het zo gek niet bedenken of iemand heeft er wel een boek over geschreven en door het lezen van iemands boek kun je als het ware een kijkje in zijn gedachten en gevoelswereld nemen. Er zijn net zoveel boeken als meningen; net zoveel boeken als mensen. Er werd vroeger bij ons thuis veel gelezen en voorgelezen en zo groeide ik als vanzelf op met een liefde voor boeken.

Deze liefde werd wreed verstoord toen ik op de middelbare school verplicht werd om te lezen. Ineens zag ik boeken niet meer als mijn intieme vrienden maar als een van de vele verplichtingen van het schoolgaan. Na mijn middelbare schooltijd heeft het jaren geduurd voordat ik weer voor mijn plezier kon lezen en boeken niet meer met dwang associeerde. Ook vraag ik me nog steeds af wie nou eigenlijk bepaalt welke Nederlandse boeken als literatuur worden aangemerkt en welke criteria daarvoor worden gehanteerd. Van een aantal van de boeken die ik verplicht heb gelezen hoop ik van harte dat mijn kinderen ze nooit onder ogen zullen krijgen.

Gelukkig bloeide de relatie die ik met boeken had weer op zodat ik ook mijn kinderen een liefde voor boeken mee kan geven. Vooral voor Rutger, die pas laat en met veel moeite heeft leren lopen, zijn boeken van jongs af aan erg belangrijk geweest.
Doordat ze veel lezen komen mijn kinderen er regelmatig achter dat datgene wat in het ene boek als de waarheid wordt verkondigd in een ander boek weer kan worden bestreden. Dat blijkt helemaal niet verwarrend voor ze te zijn; integendeel, het spoort ze aan om zelf over het onderwerp na te denken en om aan de hand van verschillende bronnen van informatie hun eigen mening te vormen.

We bezoeken de plaatselijke bibliotheek minimaal twee maal per week en de jongens hebben dan meestal lange lijsten met boeken, cd-roms en educatieve video’s die ze willen lenen. Alles is hier gratis bij de bibliotheken en je mag zo veel lenen als je wilt; hoe meer hoe liever. Zo komen we iedere keer thuis met tassen vol e boeken en andere leermiddelen, die ook steevast allemaal gelezen worden.
In de winter lezen we languit voor de haard met een beker warme chocomel erbij en in de zomer lezen we buiten in de schaduw van een grote boom met een glas koele limonade. De oudere kinderen lezen vaak zelf maar worden ook nog graag door mij voorgelezen en ook lezen ze graag voor aan hun jongere broertjes.

De beste manier om je kinderen te leren lezen is simpelweg door veel voor te lezen. Wanneer ze er aan toe zijn pikken ze het lezen vanzelf op. Binnen de unschoolbeweging wordt het heel gewoon gevonden dat ieder kind op een andere leeftijd leert lezen; alles tussen de vier en twaalf jaar wordt wat dat betreft normaal gevonden. Zolang je kind nog niet zelf leest help je hem het meest door lekker te blijven voorlezen en hem niet onder druk te zetten. Op die manier geef je de kinderen een liefde voor boeken mee en dat is veel belangrijker dan op zes jarige leeftijd verplicht leren lezen en de rest van je leven een hekel aan boeken te hebben.