door Nanda Van Gestel

Mijn oudste zoon Rutger, die inmiddels tien jaar is, werd prematuur geboren en was ‘anders’ dan anderen. Ik hou er niet van om iemand te labelen of in een hokje te stoppen dus ik noem hem meestal een byzonder kind. Ik kwam er al snel achter dat alles in de maatschappij erop gericht is om kinderen en vooral byzondere kinderen op een of andere manier in het systeem te passen. Wanneer ik naar mijn hart luisterde begreep ik echter dat dat niet de manier was om mijn zoon gelukkig te maken. Ik wilde hem juist accepteren zoals hij was en van hem houden zonder condities aan mijn liefde te verbinden. Ik wilde zo weinig mogelijk nadruk leggen op zijn zwakheden maar hem helpen zijn kracht te vinden en hem daarin steunen. Rutger was een ontzettend lieve en gevoelige jongen maar ook bleek hij erg intelligent te zijn. Om hem te helpen leren hoefden we hem alleen maar in de gelegenheid te stellen en aan te moedigen om zijn interesses te volgen. Door op deze manier met hem om te gaan ontwikkelde Rutger zich boven alle verwachtingen maar wat voor ons het allerbelangrijkste was; hij was gelukkig. 

Toen hij vijf werd en naar school moest veranderde dit plaatje erg snel. Alles waar we zo hard voor hadden gewerkt zagen we ineens afbrokkelen. In een paar maanden tijd veranderde Rutger in een bang, onzeker en verdrietig jongetje. Op school was het niet mogelijk om zijn interesses te volgen en omdat hij het schoolwerk niet interessant vond keerde hij zich steeds meer naar binnen en vluchtte hij in zijn eigen wereldje. De enige manier waarop de leerkrachten daar mee om konden gaan was door meer druk op hem (en mij) te leggen. Ik probeerde steeds weer met ze te praten maar het werd me al snel duidelijk dat ze van mening waren dat kinderen zich aan het schoolsysteem moeten aanpassen en dat er van het omgekeerde niet of nauwelijks sprake kan zijn. Ik voelde me erg gefrustreerd en wenste dat ik hem zelf les zou kunnen geven maar gezien de wetgeving in Nederland leek dat een onmogelijkheid. Op een gegeven moment werd de situatie zo erg dat Rutger fysieke klachten kreeg hij klaagde over hoofd en buikpijn en vrijwel iedere nacht werd hij huilend wakker moest dan overgeven en riep dat hij niet meer naar school wilde. Als je kind zo onder een situatie lijdt durf je als moeder dingen die je anders niet zou durven en zo besloot ik om mijn hart te volgen en hem thuis te houden. De leerkrachten die tot dan toe beleefd waren geweest lieten zich toen van een heel andere kant zien; ze waren kwaad en probeerden me te intimideren. Blijkbaar voelden ze zich erg bedreigd door het feit dat een van de ouders niet meer naar ze luisterde. Op dat punt maakte dat me niks meer uit het bevestigde alleen maar de juistheid van mijn keuze.

We hadden geen idee hoe het nu verder zou gaan maar de oplossing kwam snel en volkomen onverwacht, mijn man kreeg namelijk precies op dat moment een baan in de USA aangeboden. Ik keek op internet en zag dat het in de USA wel mogelijk was om je kinderen zelf les te geven, het had zelfs een naam; home-schooling. We hadden niet veel tijd nodig om een beslissing te nemen, we verkochten alles en voor het goed en wel tot ons was doorgedrongen zaten we al in de USA. Het was voor mij heel bevrijdend om me te realiseren dat datgene wat in het ene land in strijd met de wet is, in een ander land juist wordt gewaardeerd. In Nederland kreeg ik vrijwel geen positieve reacties op het idee om Rutger zelf les te geven, de meeste mensen vonden het op zijn minst onverantwoordelijk, terwijl de meeste mensen in de USA het juist een teken vinden dat je verantwoordelijkheid neemt voor het welzijn van je kind. Zo gauw we verhuist waren zagen we Rutger weer helemaal opbloeien, het was alsof er een hele zware last van zijn schouders was afgevallen en alsof hij toen pas eindelijk weer zichzelf kon zijn. We wonen inmiddels al weer vier jaar in de USA en inmiddels zijn we in plaats van homeschoolers, un-schoolers geworden.
Het verschil is dat bij het homeschoolen ouders hun kinderen les geven terwijl unschoolers er vanuit gaan dat kinderen uit zich zelf datgene leren wat ze nodig hebben op het tijdstip dat ze daar aan toe zijn. Voor de kinderen is dat iets heel natuurlijks maar het zijn vooral de ouders die moeten leren un-schoolen en durven vertrouwen.

Un-schooling is niet iets wat je een paar uur per dag doet maar het is een levensstijl. We hebben nu in totaal vier kinderen en we genieten elke dag als we zien hoe ze zich allemaal op hun eigen manier ontwikkelen en hoe ze samen opgroeien en leren. De oudere kinderen lezen de kleintjes vaak voor of helpen ze bij computerprogramma’s.
Doordat de kinderen zich voor zoveel uiteenlopende onderwerpen interesseren en zoveel vragen stellen leren mijn man en ik meer dan ooit te voren. Alles is ook met elkaar verbonden, laatst waren ze geinteresseerd in Klassieke Muziek en dat bracht hen op het onderwerp van de Schilderkunst, toen kwam Architectuur, het Romeinse Rijk, Filosofie, Plato, Pythagoras en uiteindelijk wiskunde. Ze raken niet uitgeleerd omdat het ene onderwerp ze weer naar het volgende toe leidt. Babies en peuters zijn niet te stoppen en onvermoeibaar bij het ontdekken van de wereld rondom hen, deze natuurlijke ontdekkingsdrang en gierigheid naar de wereld om hen heen maakt dat kinderen uit zich zelf zullen blijven leren……behalve als ze naar school moeten natuurlijk.

Wat Rutger betreft, met hem gaat het prima; hij is dol op lezen en leren en blijft ons verbazen met alles wat hij weet. Wat voor ons nog veel belangrijker is, is dat hij weer gelukkig is en erg zelfverzekerd. Wij vinden het heerlijk hier in de USA en net als Rutger voelen we ons vrij om ons zelf te zijn en te doen waar wij in geloven. We zijn ons Byzondere kind enorm dankbaar dat hij ons heeft geleerd om onze harten te volgen.